Sampling is het opnemen van een stukje geluid en dat opnieuw gebruiken als bouwsteen in iets nieuws. Een sample kan een drumslag zijn, een stemfragment, een akkoord uit een oude plaat of een field recording van een dichtvallende deur. Met sample-manipulatie, zoals knippen, pitchen, timestretchen en filteren, maak je van dat fragment iets eigens. In dit artikel lees je wat een sample precies is, hoe sampling is ontstaan, welke technieken je gebruikt en waar je juridisch op moet letten.
Wat is een sample?
In muziekproductie en sound design is een sample een opgenomen geluidsfragment dat je kunt afspelen, bewerken en bespelen. Je laadt het in een sampler of DAW en speelt het af via een toets, een pad of op een tijdlijn. Er zijn grofweg drie soorten:
- One-shots: losse geluiden zoals een kick, een klap of een deurslag.
- Loops: fragmenten die naadloos herhalen, zoals een drumgroove of een ritmische textuur.
- Multisamples: een instrument dat per toon (en vaak per aanslagsterkte) is opgenomen, zodat je het realistisch kunt bespelen.
Let op de dubbele betekenis: in digitale audio is een sample ook één enkele meting van het geluidssignaal. Bij een sample rate van 48 kHz worden er 48.000 metingen per seconde gedaan. Dat heeft niets met het creatieve samplen te maken, maar je komt beide betekenissen tegen.
Korte geschiedenis van sampling
Het idee om opgenomen geluid als muzikaal materiaal te gebruiken is ouder dan de sampler. Eind jaren veertig ontwikkelde Pierre Schaeffer in Parijs de musique concrète: composities van opgenomen alledaagse geluiden, eerst op grammofoonplaten en later op tape. In de jaren vijftig en zestig volgden componisten als Karlheinz Stockhausen met tapemontages en tapeloops. Dezelfde aanpak gebruik je nog steeds als je een geluidscollage bouwt.
Instrumenten als de Mellotron (jaren zestig) speelden al opgenomen tapefragmenten af via een toetsenbord. De digitale sampler kwam rond 1979-1980 met de Fairlight CMI, gevolgd door de E-mu Emulator. Die apparaten waren erg duur. In de loop van de jaren tachtig werden samplers betaalbaarder, met onder meer de Akai S-serie en de Akai MPC60, die sampler en sequencer combineerde en een standaard werd in hiphop.
Hiphop begon overigens niet met samplers. Dj’s als Kool Herc en Grandmaster Flash verlengden in de jaren zeventig de drumbreaks van funk- en soulplaten met twee draaitafels. Toen samplers betaalbaar werden, namen producers die breaks en fragmenten op en bouwden ze er complete tracks mee. Tegenwoordig zit sampling in elke DAW en is het een vast onderdeel van vrijwel alle genres en van sound design voor film en games.
Waar haal je samples vandaan?
- Zelf opnemen: de veiligste en meest originele bron. Keukengerei, je stem, een fiets of een field recording zijn uitstekend materiaal. Zie je eigen sample pack van huisgeluiden maken.
- Sample packs en bibliotheken: rechtenvrije (royalty-free) samples die je volgens de licentie mag gebruiken in je eigen producties. Lees altijd de licentievoorwaarden.
- Synthesizers: een geluid dat je met een synth maakt, kun je resamplen en verder bewerken als audio.
- Bestaande muziek: creatief interessant, maar juridisch het lastigst (zie verderop).

Technieken voor sample-manipulatie
Knippen, trimmen en faden
Begin altijd met een schone sample: knip stilte weg, zet het startpunt precies op de aanzet en voeg korte fades toe om klikken te voorkomen. Leg het startpunt bij voorkeur op een nuldoorgang van de golfvorm.
Pitch shifting
Met pitch shifting verander je de toonhoogte. In een klassieke sampler verandert daarbij ook de lengte: hoger is korter en sneller, lager is langer en trager, net als bij een plaat die sneller of langzamer draait. Een stem een octaaf lager klinkt groot en monsterachtig, een octaaf hoger klein en tekenfilmachtig. Moderne algoritmen kunnen toonhoogte ook veranderen zonder de lengte te wijzigen.
Timestretching
Timestretching is het omgekeerde: je verandert de lengte of het tempo van een sample zonder de toonhoogte te veranderen. Zo pas je een drumloop van 90 BPM aan een track van 100 BPM aan. Bij grote veranderingen ontstaan hoorbare artefacten, zoals een metalig of korrelig geluid. Die kun je ook bewust als effect inzetten. De meeste DAW’s hebben verschillende stretch-modi voor ritmisch materiaal, melodisch materiaal en complete mixen.
Slicing en chopping
Bij slicing hak je een sample in stukjes, meestal op de aanzetten (transients). Elk stukje komt op een eigen toets of pad, zodat je de volgorde kunt herschikken en nieuwe ritmes speelt. Dit is de basistechniek achter veel hiphop en breakbeat. In Ableton Live, Logic Pro en andere DAW’s kun je een sample automatisch naar een sampler of drumrack laten verdelen.
Omkeren
Een omgekeerde sample (reverse) heeft een aanzwellend begin en een abrupt einde. Een omgekeerde reverbstaart voor een stem of klap is een klassiek effect om spanning op te bouwen naar een moment.
Looping in de sampler
Door een deel van een sample te laten herhalen terwijl je een toets vasthoudt, maak je van een kort geluid een aanhoudende klank. Met een crossfade-loop klinkt de overgang vloeiend. Zo maak je van één toon van een fles of een stem een speelbare pad.
Filteren, envelopes en effecten
Samplers hebben vaak dezelfde bouwstenen als synths: filters, envelopes en LFO’s. Een korte volume-envelop maakt een lange sample percussief, een filter-envelop geeft beweging. Daarna kun je verder met EQ, distortion, bitcrushing, reverb en delay.
Granulaire bewerking en resampling
Granulaire samplers knippen een sample in minuscule korrels en spelen die in nieuwe volgorde, dichtheid en toonhoogte af. Daarmee maak je wolken, texturen en drones. Bij resampling neem je het bewerkte resultaat opnieuw op als nieuwe sample en bewerk je het verder. Door dat een paar keer te herhalen, ontstaat een geluid dat niet meer naar de bron te herleiden is. Meer daarover in abstracte texturen maken van bestaande samples.
Samplers en software
Elke DAW heeft wel een eigen sampler, zoals Simpler en Sampler in Ableton Live of Sampler en Quick Sampler in Logic Pro. Daarnaast zijn er uitgebreide software-samplers zoals Kontakt van Native Instruments, dat veel gebruikt wordt voor grote sample-bibliotheken. Hardware-samplers als de Akai MPC-lijn zijn nog steeds populair bij producers die zonder computer willen werken. Praktische uitleg vind je in creatief sound design met de Ableton-sampler en Kontakt als sampler.
Sampling in sound design

Voor sound designers is sampling vaak de basis van het werk. Een paar voorbeelden:
- Wezens en monsters: dierengeluiden en stemmen, verlaagd en gelaagd.
- Sci-fi en interfaces: korte klikken en piepjes uit alledaagse apparaten, gepitcht en gefilterd.
- Impacts: een klap op een tafel, vertraagd en gecombineerd met een lage dreun.
- Games: veel varianten van één sample (verschillende toonhoogte, start en lengte), zodat herhaling niet opvalt.
Juridisch: wanneer mag je samplen?
Samples uit bestaande opnames zijn beschermd door auteursrecht op de compositie en door naburige rechten op de opname zelf. Wie een fragment uit andermans plaat gebruikt, heeft in principe toestemming nodig van de rechthebbenden, zoals het label en de uitgever. Het Europees Hof van Justitie oordeelde in 2019 in de zaak rond Kraftwerk en Moses Pelham dat zelfs een heel kort fragment inbreuk kan maken, tenzij het zo is bewerkt dat het niet meer herkenbaar is. De bekende ‘paar seconden mag wel’-regel bestaat dus niet.
Veilige opties zijn eigen opnames, royalty-free sample packs (binnen de licentie) en materiaal waarvoor je toestemming hebt gekregen. Meer over het aanvragen van toestemming lees je in sample clearance: wanneer heb je toestemming nodig. Twijfel je bij een commerciële release, vraag dan juridisch advies.
Veelgemaakte fouten
- Klikken aan begin en eind: vergeet geen korte fades.
- Te veel stretchen: grote tempoveranderingen klinken onnatuurlijk; kies een passende stretch-modus of een andere sample.
- Clashende toonsoort: een melodische sample die niet in de toonsoort van je track zit, schuurt. Pitch hem bij of kies een andere.
- Geen ordening: een ongeordende verzameling samples kost veel zoektijd. Gebruik vaste mappen en duidelijke namen.
- Licenties negeren: controleer bij elk pack wat wel en niet mag.
Veelgestelde vragen
Wat is sampling in muziek?
Sampling is het hergebruiken van een opgenomen geluidsfragment als bouwsteen in een nieuwe productie. Dat fragment kan uit bestaande muziek komen, uit een sample pack of uit een eigen opname.
Wat zijn samples?
Samples zijn opgenomen geluidsfragmenten, zoals een drumslag, een loop of een stemfragment, die je in een sampler of DAW afspeelt en bewerkt. In digitale audio betekent sample daarnaast één meting van het geluidssignaal.
Wat is het verschil tussen timestretching en pitch shifting?
Bij timestretching verander je de lengte of het tempo zonder de toonhoogte te veranderen. Bij pitch shifting verander je de toonhoogte, en afhankelijk van de methode verandert de lengte daarbij mee of niet.
Mag je een paar seconden van een nummer samplen zonder toestemming?
Nee, een vaste toegestane lengte bestaat niet. Volgens het Europees Hof kan zelfs een heel kort herkenbaar fragment inbreuk maken, dus heb je in principe toestemming nodig.
Welke sampler is geschikt om mee te beginnen?
Begin met de sampler die in je DAW zit, zoals Simpler in Ableton Live of Quick Sampler in Logic Pro. Die hebben alle basisfuncties en je leert er de principes mee die in elke sampler terugkomen.